Osoby pracujące w Wielkiej Brytanii mają zapewnioną bezpłatną lub częściowo płatną opiekę medyczną. Kiedy udajemy się do lekarza należy posiadać przy sobie dowód- paszport oraz zaswiadczenie o zatrudnieniu,
natomiast w przypadku samozatrudnionych-dowód wykonywania działalności (voucher CIS, faktury).
Obywatele Polscy pracując legalnie w Wielkiej Brytanii będą opłacać składki na ubezpieczenie społeczne (National Insurance). Składki te będzie nam odprowadzać pracodawca,
w przypadku samozatrudnienia składki odprowadzamy sami.
Powszechny, administrowany przez państwo, system zabezpieczenia społecznego
obejmuje całą ludność kraju. Na system ten składają się świadczenia składkowe,
świadczenia bezskładkowe oraz świadczenia przyznawane w zależności od
dochodu.
Świadczenia składkowe oraz wydatki administracyjne są finansowane przez Narodowy
Fundusz Ubezpieczeń (National Insurance Fund - NIF), z bieżących składek,
płaconych obowiązkowo przez większość pracodawców i pracowników. Świadczenia
te to emerytury, renty wdowie, renty z tytułu niezdolności do pracy, zasiłki chorobowe,
zasiłki macierzyńskie, świadczenia dla bezrobotnych. Są to w większości:
· Świadczenia w jednakowej wysokości. Składnik zależny od wysokości zarobków/
dochodu może być wypłacany szczególnie przy emeryturach (age pension).
· Świadczenia nieskładkowe finansowane są z ogólnego podatku i są przyznawane
w sytuacji konkretnej indywidualnej potrzeby (z tytułu niezdolności do pracy lub
posiadania dzieci).
· Świadczenia uzależnione od wysokości dochodu, takie jak dodatek mieszkaniowy
(Housing Benefit) czy wsparcie dochodowe (Income Support dla osób niepracujących)
są również finansowane z podatku i stanowią część systemu bezpieczeństwa socjalnego kraju.
Publiczną opieką zdrowotną zajmuje się Narodowa Służba Zdrowia (National Health Service - NHS). Jest ona finansowana zarówno z podatków, jak i Narodowego Funduszu Ubezpieczeń,
ale dostęp do opieki nie jest uzależniony od wpłaconych składek. Ministerstwo Zabezpieczenia Społecznego (Department of Social Security - DSS) odpowiada za
wdrożenie i rozwój programów zabezpieczenia społecznego. Decyzje w sferze polityki,
priorytetów i celów są podejmowane przez szefa ministerstwa - sekretarza stanu i przez
innych ministrów - ministrów stanu w tym ministerstwie. Doradzają im doświadczeni,
stali urzędnicy. Ministrowie odpowiadają za swą działalność przed parlamentem.
Za realizację systemu zabezpieczenia społecznego odpowiada wiele instytucji.
· Wykonawcze agendy DSS są odpowiedzialne przed sekretarzem stanu za
wypłatę większości świadczeń pieniężnych (Agencja ds. Świadczeń - Benefits Agency), wypłatę świadczeń związanych z utrzymywaniem dzieci
(Agencja ds. Pomocy Dzieciom - Child Support Agency) i inne wiążące się z tym funkcje.
· Krajowy Urząd Skarbowy (Inland Revenue) odpowiada za pobór składek
i udzielanie ewentualnych zwolnień z opłat (np. chorym, niepełnosprawnym).
· Biura zatrudnienia (Employment Service) w ramach Ministerstwa Zatrudnienia
oraz Agencja ds. Świadczeń (Benefits Agency) są wspólnie odpowiedzialne za administrację
świadczeniami na rzecz bezrobotnych.
· Władze lokalne zarządzają dodatkami mieszkaniowymi (Housing Benefit) oraz
tzw. socjalnymi Świadczeniami podatkowymi (Council Tax Benefit).
· Zasiłek chorobowy (Statutory Sick Pay) oraz zasiłek macierzyński
(Statutory Maternity Pay) są obowiązkowo wypłacane i finansowane przez pracodawcę.
Władze lokalne, służby zatrudnienia oraz Ministerstwo Zabezpieczenia Społecznego
wspólnie odpowiadają za funkcjonowanie pilotażowego programu ONE (jeden),
polegającego na scentralizowaniu wszystkich rodzajów usług socjalnych w jednym miejscu.
Władze Narodowej Służby Zdrowia (NHS) dysponują funduszami pozwalającymi zaoferować ludności usługi zdrowotne na szczeblu lokalnym - poprzez
kontrakty zawierane z dostarczycielami usług.
Władze lokalne udostępniają dla realizacji programu ONE swoje służby pomocy
społecznej. Prawne i finansowe ramy działalności pomocy społecznej określa
Ministerstwo Zdrowia (Department of Health).
Pracownicy opłacający składki na powszechne ubezpieczenie (National Insurance - NI)
uczestniczą finansowo w systemie, który ma pomagać tym, którzy sami nie są w stanie zaspokoić swych potrzeb. Jednakże rząd wymaga, by zapewnili oni sobie prywatne zabezpieczenie.
Jednym z podstawowych elementów tego prywatnego zabezpieczenia jest emerytura.
Emerytury dodatkowe mogą być zapewniane bądź poprzez system emerytur zawodowych
occupational scheme), bądź poprzez prywatnie zawartą umowę z instytucją finansową.
Pod pewnymi warunkami emerytura dodatkowa może zastąpić składnik, zależny od wysokości
dochodu, wypłacany przy powszechnej krajowej emeryturze. Jeżeli tak się staje,
to odpowiedniemu zmniejszeniu ulega składka opłacana
na powszechne ubezpieczenie (National Insurance - NI), bądź następuje całkowity jej zwrot.
Zawodowe i prywatne systemy emerytalne działają w ramach prawnych ustalonych
przez parlament. Indywidualnie można wybrać też prywatne ubezpieczenie medyczne
(może zostać ono zaoferowane przez pracodawcę), aby pokryć koszty prywatnego leczenia w
NHS lub prywatnych szpitalach.